Product omschrijving
Ommekeer is een traktaat van Bernardus van Clairvaux waarin bekering wordt verstaan als een voortdurende beweging van heroriëntatie. De tekst ontstond in de context van het twaalfde‑eeuwse monnikendom, maar richt zich niet op een eenmalige breuk met het verleden. Bernardus onderzoekt hoe een leven zich steeds opnieuw wendt tot wat het draagt en ordent.
Hij benadert ommekeer niet als morele zelfcorrectie, maar als een proces dat het hele bestaan raakt: verlangen, gerichtheid en handelen. Bekering betekent hier leren onderscheiden wat werkelijk richting geeft, en loslaten wat die gerichtheid verduistert. De tekst is indringend en direct, zonder polemisch te worden. Wat op het spel staat, is niet naleving van een norm, maar de vraag naar innerlijke samenhang.
De toon is pastoraal en veeleisend tegelijk. Bernardus spreekt degene die leest aan als iemand die onderweg is en verantwoordelijk blijft voor zijn gerichtheid. De tekst ontvouwt zich als een beweging zonder eindpunt, maar met een maatstaf die steeds opnieuw terugkeert: waarheen wordt het leven gekeerd?
Binnen de cisterciënzer spiritualiteit behoort Ommekeer tot de kern van Bernardus’ denken. Het geschrift verfijnt het begrip conversio door bekering niet te reduceren tot moraal of discipline, maar op te vatten als een blijvende vorming van verlangen en vrijheid.
De vertaling en toelichtingen plaatsen de tekst in haar monastieke context en maken haar samenhang zichtbaar, zonder de openheid van Bernardus’ benadering vast te leggen.
Het boek verschijnt in de reeks Middeleeuwse Monastieke Teksten, waarin centrale monastieke geschriften worden uitgegeven als getuigenissen van geleefde spiritualiteit.
Guerric Aerdenhad een interview met Joop van der Elst over Bernardus van ClairvauxOmmekeer. U kunt het hier terugluisteren:
Joop van der Elst · Recex: Guerric Aerden Bernardus Van Clairvaux Ommekeer
Specificaties
ISBN9789055739332Oorspronkelijke titelDe conversioneAuteur(s)Bernardus van ClairvauxVertaler(s)Krijn Pansters, Guerric Aerden ocsoOmvang136 pagina’sUitvoeringGebonden uitgaveVerschijningsdatum06 oktober 2009Verschenen in de serieMiddeleeuwse Monastieke Teksten
Recensies
In: Visserslatijn, oktober 2014
“Het boek beschikt over een uitstekende inleiding van Guerric Aerden, een monnik uit de cisterciënzer abdij uit Westmalle, die de preek in zijn context plaatst.”
Roel Lammers
Op: Picarta
“In dit prachtig uitgegeven boekje vinden we een uitvoerige preek (toespraak/beschouwing) van de invloedrijke theoloog en schrijver Bernardus van Clairvaux (ca. 1090-1153) over de omvormende kracht van Gods woord. Maar het is geen wereldvreemd religieus geschrift. Het gaat om een voorwetenschappelijke, maar hier en daar zeer ‘moderne’ mix van po?tische, psychologische en antropologische beschouwingen over de relatie tussen de menselijke wil met zijn lusten en driften en de beheersing daarvan door de rede, die voor Bernardus niet alleen gebaseerd is op de bijbelse ‘openbaring’, maar evenzeer op de ‘gewone’ menselijke ervaring van wat goed is. Elke zin bevat wel een citaat of verwijzing naar de Schrift, maar het gaat tegelijkertijd over zelfkennis, geweten, het onbewuste; om zelfonderzoek als een soort psychoanalytische sessie, om een bij-je-zelf-komen om vandaaruit bij de ander (en de Ander) uit te komen; door recht te doen aan jezelf, kom je tot gerechtigheid. Met een uitstekende inleiding en annotatie en registers van medevertaler Guerric Aerden.”
In: De Civitate, jrg.60, nr.5, april 2010
“Vermeld moet hierbij worden dat er zeer veel noten bij staan, voornamelijk met Bijbelverwijzingen waardoor het eigenlijk korte pagina’s zijn en je het relatief snel leest. Achterin is ook nog een register opgenomen, al met al zeer compleet. Hiervoor lof aan de vertalers.”
(…)
“De vertaling maakt het voor ons mogelijk om geestelijk voedsel aangereikt te krijgen dat al eeuwen oud is maar nog steeds krachtig smaakt.”
(…)
“Ik weet zeker dat het een goede aanleiding is tot gesprekken en het kan wellicht een aanwijzing zijn voor de persoonlijke ommekeer. Is er een betere aanbeveling nodig voor het kopen van een boek?”
Theodoor Veerman
In: Fundamenteel, februari 2010
“Door de sprekende voorbeelden en de nu nog actuele vermaningen, is het een versterking van bepaalde standpunten die door ons niet sterk zijn ontwikkeld. Zoals de levensheiliging in de meest basale vorm als eetgedrag.
Daarnaast is het boek door de heldere voetnoten en de extra informatie over zijn prediking eenvouding om te lezen.”
Evertjan Rehorst
In: Katholiek Nieuwsblad, 7 augustus 2009
“In de herfst van 1139 sprak Bernardus een aantal studenten in Parijs toe over het thema bekering. Zijn toespraak vinden we hier in een verzorgde, zorgvuldig ingeleide uitgave. Het is een mooie kennismaking met Bernardus verfijnde en effectieve trant van spreken en denken, die hem als kloosterhervormer zo ongelofelijk invloedrijk maakte.”
(…)
“Niet voor niets heeft dit mooie boekje een leeslintje: om stukjes uit te lezen en vaak opnieuw ter hand te nemen.”
In: Volzin, mei 2009
“Deze preek van Bernardus van Clairvaux uit 1139 is prachtig uitgegeven met een schitterende inleiding.”
(…)
“De vertaling van deze preek blinkt uit door trouw aan de grondtekst van Bernardus en creativiteit in de keuze van het spirituele vocabulaire. Het blijkt mogelijk tegenwoordig lezers een tekst aan te bieden waar de scherpe kantjes allerminst af zijn en die op indringende wijze Bernardus de gelegenheid biedt aan de huidige generatie dezelfde kritische vragen te stellen als aan zijn toemalige toehoorderd.”
Hein Blommestijn
