Premium De Nederlandse Hervormde Kerk vanaf 1795 : haar geschiedenis en theologie in de negentiende en twintigste eeuw – Dr. A.J. Rasker (1e druk)

Beschrijving

De Nederlandse Hervormde Kerk vanaf 1795 : haar geschiedenis en theologie in de negentiende en twintigste eeuw

Meer dan anderhalveeeuwkerkgeschiedenis passeert in dit evenwichtig geschreven en voornaara uitgevoerde werk de revue. De auteur – tot 1974 hoogleraar vanwege deHervormdeKerkaan de Leidse universiteit – spreekt zelf van een studie-en handboek voor theologische studenten; maar hij heeft ernaar gestreefd om zo te schrijven, dat ook andere belangstellenden met dit boek, dat ondertitel heeft Haargeschiedenisentheologiein denegentiendeentwintigsteeeuw, gediend zouden zijn en ik twijfel er niet aan, dat een veel bredere kring van lezers van dit werk genieten zal.

Voor de oudere generatie, die een halveeeuwof meer van de hier besproken periode heeft meegemaakt en meer of minder betrokken is geweest bij de vele soms zeer diep ingrijpende gebeurtenissen betekent dit een terugblik; op enige afstand wordt bezien bijvoorbeeld, hoe wat in de wereld geschiedde invloed heeft geoefend op het kerkelijke leven en denken, positief of negatief. En voor jongeren en ouderen geldt wat de auteur hier schrijft: als we degeschiedenisniet kennen lopen we groot gevaar, dat we de toekomst tot een slechter herhaling van het verleden maken, als we haar wèl kennen kan ons dat helpen nieuwe wegen te zoeken en de toekomst als een echte toe-komst tegemoet te gaan.

Dit boek is geschreven sine ira et studio. Daarbij weet schr. zeer wel, dat geschiedkundige objectiviteit in abstracto een onmogelijke zaak is. Hij moest een keuze doen uit het zeer vele materiaal en ook in die keuze ligt een zeer persoonlijk element. Maar hij geeft een te verdedigen opvatting, ook waar men geneigd is er anders over te denken. Hij vertekent de grote persoonlijkheden niet die een belangrijke rol in deze tijd hebben gespeeld, al is het de vraag of diep genoeg gegrepen is in de uiteenzetting van de theologische studies. – Al lezende moest ik wel eens denken aan het adagium: Je ne propose rien, je n’impose rien, j’expose. Maar ook hier blijkt wel waar de schrijver met deKerken detheologie heen wil, ook als hij zijn stokpaarden op stal heeft gezet – tenminste voor deze lange rit – en als ik van stokpaarden spreek, dan is dat nog erger dan een subjectief oordeel – toe maar.

Het werk vangt aan bij de tijd van revolutie en restauratie en eindigt met Onzekerheid en heroriëntatie en een korte epiloog. Wat is er ook in deze laatste kwarteeuwveel geschied en veel gepubliceerd, en al lezende vraagt men zich af: Wat heeft dit alles betekend? Wat is ervan blijvend? Hier worden wij verplaatst midden in de contemporaine gebeurtenissen.

Het is niet mogelijk op details in te gaan. Alleen dit: had de auteur niet iets meer kunnen zeggen over de huidige ontwikkelingen in de Gereformeerde Bond? Nu lezen we nauwelijks iets meer dangeschiedenis. Heel wat „tegens” van

m de G.B. worden genoemd; het is waar, het woord ja-broeders heeft een slechte klank en er is veel tegenpraat en tegendaad bij ons, maar daarnaast en daarin wel „het een en ander” waaruit meeleven blijkt en dat tot meewerken brengt. Als hier het woord oppositie valt, dan zeg ik: est, maar dan niet inkerk-politieke zin, maar in de zin van anthistèmi van Ef. 6 : 13. – Ik schrijf dit met het oog op de door de schrijver beoogde objectiviteit.

Als de auteur spreekt van zijn diepste motieven bij het schrijven van dit werk, dan citeert hij G. W. Locher: Die Kirchengeschichte ist der Weg der Jünger Jesu durch die Jahrhunderte: die Geschichte ihrer stets neuen Untreue und der stets neuen Treue Ihres Herrn. Die Dogmengeschichte ist die Geschichteihrer stets neuen Irrtümer und die Geschichte der Treue des Heiligen Geistes, der sie dennoch immer wieder in alle Wahrheit leitet.

H. / Bt.

Bron: Theologia Reformata Publicatiedatum: 01-03-1975

Zie voor verdere TOELICHTING ook de ACHTERZIJDE van het boek !