Beschrijving
OMNIBUS bevat:
– Gebrandmerkt
– Een erfenis in pruikentijd
– De vrouw uit ‘t Wynvat
Tholen lijkt een buitenplaneet in het Zeeuwse zonnestelsel, overal ver vandaan, door bijna iedereen vergeten. Ook vergeten door de schrijvers, behalve dan door Barend de Graaff (1898-1983). Miljoenen boeken schijnen er van hem te zijn verkocht, en toch is de kans groot dat de naam je is ontgaan. Als jongen kwam hij in Poortvliet te wonen, waar zijn vader als ‘Leerend Ouderling’ actief was. Zelf werd hij onderwijzer, hij begon in 1918 zijn loopbaan als volontair aan de School met den Bijbel te Oud-Vossemeer. Later is hij gaan schrijven.
In 1944 verscheen zijn nog altijd leesbare en lezenswaardige romanGebrandmerkt, gebaseerd op het ware verhaal van de meesteroplichter Johan Cato Kamerling die Brouwershaven om zijn vingers wond.
In zijn literatuur keerde De Graaff vaak terug naar het eiland en de stad Tholen, de streek van zijn jeugd. Het Tholen van nu lijkt nog op het Tholen van toen. ‘Men kan niet zeggen dat het een dode stad is. Wel heeft de geestdriftige gang van het moderne leven het enigszins links laten liggen’, zoals hij het in De blikken dominee uit 1970 noemt. Je herkent de beschreven omgeving meteen: ‘Het Marktplein, waar de Grote Kerk en de voornaamste huizen stonden’.
Uit 1944 dateert Het avontuur, later omgedoopt tot De vrouw uit ‘t Wijnvat, naar de hoofdpersoon, eigenaresse van een herberg. Ook in dit boek wordt de stad Tholen uitbundig beschreven: ‘Ze lag daar klein en behaaglijk in haar wallen.’ Precies zoals ze er vandaag ligt. De man uit de boerenhemel (1957) speelt zich eveneens op Tholen af en men spreekt Thools in het boek: ‘Morge baes! M’n vader eit de griep en ik kom z’n werk doë.’
Barend de Graaff bleef altijd de Thoolse toren zien, het water van Eendracht en Schelde ruiken. Toch maakte hij geen odes op Tholen, hij oordeelde juist scherp over allerlei even futiele als verbitterde geloofstwisten. Een zondagochtend in Tholen, beschreven in De blikken dominee, is veel minder mooi dan die lijkt: ‘Allemaal kinderen Gods, die ter eredienst gingen. Helaas in drie verschillende richtingen, en merkwaardigerwijze was Het Stadje zo gebouwd, dat bijna iedereen over het Marktplein naar zijn kerk moest.’
Mario Molegraaf schrijft wekelijks een kort portret van een Zeeuwse schrijver. Zeeuws qua persoon en/of qua inhoud, Vandaag: Barend de Graaff. Geplaatst op 28 maart 2015
| Auteur: | Barend de Graaff |
| ISBNr: | — geen — |
