Product omschrijving
Lofzang op een nieuwe ridderorde is een traktaat van Bernardus van Clairvaux, geschreven voor de tempeliers, een jonge militaire orde die ontstond in de context van de kruistochten. De tekst behoort tot de vroegste pogingen om het christelijk geloof te verbinden met een vorm van gewapend optreden en staat daarmee midden in de politieke en religieuze spanningen van de twaalfde eeuw.
Bernardus richt zich tot een ridderklasse die in zijn ogen wordt gekenmerkt door eerzucht, geweld en sociale competitie. Tegenover deze krijgersethiek stelt hij een andere norm: discipline, gehoorzaamheid en bekering. De figuur van de ridder wordt daarbij niet verworpen, maar hernomen en omgevormd binnen een religieus kader. Het lezen van de tekst betekent daarom niet instemmen of afwijzen, maar meegaan in een poging tot herdefinitie van eer, legitimiteit en roeping.
Tegelijk blijft het geweld dat met deze levensvorm verbonden is nadrukkelijk aanwezig. Het traktaat zoekt geen uitweg uit deze spanning, maar houdt haar vast en probeert haar te ordenen. Doden en sterven, schuld en rechtvaardiging, gehoorzaamheid en verantwoordelijkheid worden op elkaar betrokken zonder dat zij in één sluitend perspectief worden samengebracht. Van de lezer vraagt dit een bereidheid om morele ambiguïteit niet te vereenvoudigen, maar te verdragen.
De tekst heeft een belangrijke rol gespeeld in de legitimering van geestelijke ridderorden en in het bredere middeleeuwse denken over oorlog en religie. Zij markeert een moment waarop monastieke idealen niet langer binnen het klooster blijven, maar doelbewust worden ingezet in een wereld van conflict en machtsverhoudingen. Daarmee is dit geschrift niet alleen historisch invloedrijk, maar ook exemplarisch voor een spanningsveld dat zich telkens opnieuw aandient.
De vertaling en toelichtingen plaatsen het traktaat in zijn historische context en maken de inzet en reikwijdte ervan zichtbaar, zonder de morele spanning die de tekst draagt te neutraliseren.
Het boek verschijnt in de reeks Middeleeuwse Monastieke Teksten, waarin centrale monastieke geschriften worden uitgegeven als getuigenissen van geleefde spiritualiteit.
Guerric Aerdenhad een interview met Joop van der Elst over Bernardus van ClairvauxTempeliers. U kunt het hier terugluisteren:
Joop van der Elst · Recex: Guerric Aerden Bernardus Van Clairvaux Tempeliers
Specificaties
ISBN9789460362217Oorspronkelijke titelLiber ad milites templi de laude novae militiaeAuteur(s)Bernardus van ClairvauxVertaler(s)Krijn Pansters, Guerric Aerden ocso, Rik Van NieuwenhoveOmvang152 pagina’sUitvoeringGebonden uitgave met stofomslag en leeslintVerschijningsdatum12 december 2015Verschenen in de serieMiddeleeuwse Monastieke Teksten
Recensies
In: Tijdschrift voor theologie, herfst 2016
“Deze mooie nieuwe vertaling werd uitgegeven ter gelegenheid van de negenhonderste verjaardag van de stichting van Clairvaux in 1115.
(…)
De uitstekende en gedetailleerde inleiding op dit traktaat schetst niet alleen het levensverhaal van Bernardus, maar gaat ook uitvoerig in op zijn perspectief ten opzichte van de kruistochten en de ridderstand, en deze vaak verkeerd begrepen geschiedenis. Er zijn ook copieuze voetnoten bij de mooi vertaalde tekst, om zowel Bernardus’ context, ruimere mens- en wereldvisie als theologische inhoud te duiden. Zowel gespecialiseerde mediëvisten als mensen met een brede interesse in de middeleeuwse cultuur en spiritualiteit zullen dit werk ongetwijfeld appreciëren. We kunnen alleen maar toejuichen dat deze vertaling het gedachtegoed van Bernardus toegankelijk maakt voor een breder Nederlandstalig publiek en het is te wensen dat deze publicatie de belangstelling voor een van de grootste middeleeuwse auteurs doet toenemen.”
John Arblaster
In: NBD Biblion, mei 2016
“Een uitgebreide en redelijk diepe wijsgerige inleiding en verklaring van een ruim 900 jaar geleden door de roemrijke monnik Bernardus van Clairvaux geschreven traktaat voor de Tempeliers in die tijd. In 151 pagina’s, bijna 50 hoofdstukken met zeer vele voetnoten en conclusies, alsmede drie pagina’s bibliografie en verder waardevolle appendices, worden de methoden, de beperkingen, de diverse interpretaties en kaders behandeld.”
A.E. van Rossum
Op:http://8weekly.nl/recensie/lofzang-op-een-prachtig-werkje/
“Wat de vertalers op uitmuntende wijze hebben weten te waarborgen is deze helderheid. Voor mensen anno 2016 is er bijna niets zo ver weg als de wereld die Bernardus schetst, ruim negenhonderd jaar geleden. Wanneer een geschrift honderden jaren weet te overleven en niets aan kracht inboet, weet je te maken te hebben met een meesterwerk. Daarbij schreef Guerric Aerden, zelf cisterciënzermonnik, een inleiding tot het eigenlijke werk van Bernardus, die al een groot compliment verdient. Bernardus van Clairvaux lijkt voor even weer springlevend.”
Vincent Terlouw
In: Katholiek Nieuwsblad, 8 januari 2016
“Deze verzorgde uitgaveis voorzien van een uitgebreide inleiding envoortreffelijke noten van Guerric Aerden o.c.s.o.,die Bernardus’ tekst samen met Rik Van Nieuwenhovevertaalde.”
