Gecertificeerd O, Mens!– Bob Aran

Beschrijving

O, Mens! door Bob Aran

Wie Bob Aran is weet ik niet. Het zal een schuilnaam zijn. Hij heeft echter een boek geschreven dat aangrijpt. Zo is het trouwens ook bedoeld. Op meer dan een wijze geeft de schrijver dit aan, door enkele inleidende woorden.
Eerst de titel. Deze is ontleend aan Rom. 2:1—3 „Daarom zijt gij, o mens, wie gij ook zijt, niet te verontschuldigen, wanneer gij oordeelt”.
Dan een zekere opdracht: „Aan hen, die dagelijks, de Censura Morum, (het oordeel over de gedragingen van een medemens) toepassen en aan hen die dit van tijd tot tijd uit hoofde van hun ambt doen, wordt dit boek eerbiedig opgedragen”.
Het is, gezien de belichting, waaronder deze woorden het boek zetten geen wonder dat een zekere felheid, die trefzekerheid zoekt, dit werk kenmerkt. Bij het lezen van het boek kwam dan ook telkens de gedachte bij mij op: heeft de schrijver zelf onder deze censura morum geleden; is dit een zelfverdediging, althans een vraag: begrijp mij!?
Maar de auteur verklaart nadrukkelijk dat elke overeenkomst met figuren uit deze roman met nog levende personen geheel toevallig is.
Dus mocht ik dit verband niet leggen. Geen autobiografische roman dus, hoewel men dit sterk gaat vermoeden. Dit verraadt een sterke compositie en een sterke uitbeelding.
Deze domineesroman brengt ons in aanraking met een droevig actueel gebeuren: een gevierde predikant, die zondigt en koud formeel onder het oordeel van kerk en samenleving valt zonder dat er barmhartigheid voor de zondaar is.
Ds. Koert, heeft een moeilijke jeugd, er gaat een zware wijs op dat hij van onderwijzer predikant wordt, eenmaal dominee vindt hij moeilijk de weg naar de volle diepte van het werk; zijn vrouw een knap goed dorpsmeisje kan hem in de ontwikkeling van zijn denken en werken niet volgen; een helpster-secretaresse opent haar hart voor hem; zij overtreden saam Gods gebod; een vreselijke tijd voor beiden volgt; einde: de gevierde dominee wordt uit zijn ambt ontzet, is reiziger in lectuur in grote armoede. Hij en zijn vrouw dragen het saam.
De schrijver heeft deze stof over acht boeken verdeeld, die telkens een episode uit dit leven belichten.
Het is een met talent geschreven boek. Het stelt de vraag: kent de kerk, de kerkmens alleen maar de zonde en heeft zij geen oog voor karakter, huwelijk, aard van de persoon en de gevaarlijke-positie van het ambt, die hier van zo grote invloed kunnen zijn?
Hier is een boek dat je bijblijft als je het gelezen hebt.
Toch is het psychologisch sterker dan geestelijk. Dit laatste blijft teveel in de mist bij alle figuren behalve bij ouderling de Groof.

Bron: De Wekker Publicatiedatum: 24-12-1958 Auteur(s): Prof. W. Kremer

Zie voor verdere TOELICHTING ook de TITELPAGINA van het boek !