Beschrijving
G.A. Bredero’s Spaansche Brabander ; blijspel toegelicht door Dr. F.A. Stoett (2e druk)
De 1e druk 1919 als Klassiek letterkundig pantheon, 121-122
G.A. Brederoods Spaanschen Brabander Jerolimo : Gespeelt op de eerste Duytsche Academie :Op het woort 1) : Al siet men de luy men kensse niet 2)
ghespeelt op de eerste duytsche Academie. (6 april 1617)
Het blijspel is gebaseerd op de Spaanse prozaromanLazarillo van Tormes. Bredero liet zijn stuk in 1577 spelen, wellicht om aan verwijten te ontsnappen dat hij eigentijdse mensen op de hak zou hebben genomen. De grote kracht ervan is Bredero’s humor, terwijl de structuur in vijf bedrijven hem kennelijk noopte hier en daar uit te weiden. Ondanks de grote bekendheid is deSpaanschen Brabanderna 1985 niet meer opgevoerd.
Jerolimo Rodrigo heeft zijn vaderstad Antwerpen verlaten en is zonder enige bezitting in het Amsterdam van 1577 aangekomen. Hij gedraagt zich als een grandseigneur die als hij wilde heel Amsterdam zou kunnen opkopen. Zijn fantasie doet hem uitstijgen boven de grauwe werkelijkheid. De Amsterdamse straatjongen Robbeknol, die van bedelarij leeft, wordt zijn knecht en laat zich zodanig meeslepen door het vuur van zijn meester dat hij diens feitelijke armoede niet meer ziet. Jerolimo’s minachting voor eten en drinken bevalt hem minder. De hondenslager van de kerk komt op met een lijkbaar, enkele straatjongens pesten hem en hij praat met een stel nietsnutten die van iedereen alles weten. De ziekte der armoede vindt zijn genezing in de verbeelding, die hoger gesteld wordt dan stoffelijke bezittingen.
Het niet altijd even beschaafde Amsterdamse straatleven, de emoties, drukte komen in een reeks scènes levendig op het podium, waarbij onder meer straatjongens, snollen, burgers, slagers, goudsmeden, schilders en leerbewerkers gestalte krijgen.
Jerolimo is op een dag weer uit Amsterdam verdwenen, met medeneming van alles dat hij in bruikleen heeft.
Zie voor verdere TOELICHTING ook de ACHTERZIJDE van het boek !
